Amish diyip geçmeyelim

Geçen gün Amish'lerle ilgili yazdığım yazıdan sonra biraz araştırma biraz da arkadaşlarla fikir teatisi sonucunda olayın aslında o kadar da basit olmadığını anladım bunu da paylaşayım dedim. Şimdi bu Amish kardeşlerin niye öyle bir hayat seçtiğini ve hayatlarını nasıl sürdürdüğünü maddeler halinde incelemek gerekirse şöyle ilginç bilgiler ortaya çıkıyor.

-Teknoloji ve teknolojik ürünleri reddetmelerinin sebebi çok sevdikleri İsa'nın yaşadığı hayatı yaşayabilmek. Yani o dönemde olmayan hiçbir şeyi kullanmıyorlar.

-Kıyafetleri de çok sade ve teknolojiden uzak. Hatta düğme ve fermuar da onlar için lüks sayılıyor ve kullanmıyorlar.

-18. yüzyılda baskılar nedeniyle Avrupa'dan Amerika'ya gelmişler.

-Son 16 yılda %4'lük nüfus artışı ile Amerika'da ki en hızlı artışı gösteren alt grup olmuşlar ve bu hızla devam ederlerse 2026 yılında nüfusları 500.000 civarında olacak.

-Ailelerin ortalama 5-6 çocuğu bulunuyor.

-Genellikle tarımla geçimlerini sağlıyorlar.

-Pennsylvania'nın Lancaster şehrinde ağırlıklı olarak yaşıyorlar. Almanca benzeri bir dil konuşuyorlar.

-İlköğretimin ardından çocuklarını okulda göndermiyorlar.

-Devlet kurumunu gereksiz görüyorlar.

-Erkek çocukları 16-20 yaşları arasında topluluğun seçtiği bir Amish kızı ile evleniyor ve o günden sonra sakallarını kesmiyor.

-Nuh tufanına ve Nuh'un gemisinin Ağrı Dağı'nda olduğuna inanırlarmış bu yüzden biraz da Türkiye'yi bilirlermiş.

-Kendilerine özel kiliselerde ibadet ediyorlar ve kiliselerde söyledikleri ilahiler dışında da müzik aletleri kullanmıyorlar.

-16 yaşına yaklaşan gençlerini gerçek dünya ile (genellikle de kötü yönleri ile) tanıştırıyorlar ve bir süre teknolojinin de dahil olduğu dünyada yaşamasına bir süreliğine izin verdikten sonra bir seçim yapmasını istiyorlar ve ilginçtir ki birçoğu Amish hayatına geri dönüyor.

Aslında oldukça zor birşeyi başarıyor bu Amish abiler. Öyle gelişmiş bir ülkede kendilerini modern dünyadan izole etmek oldukça zor. Yozlaşmadan kültürlerini yaşayabilmeleri ve bunu da sırf sevdikleri İsa'nın hayatını yaşayabilmek adına başka kimseye karışmadan yapmaları da zor birşey. Kendi aralarında bir adalet sistemi üretmiş olmaları ve bunun bu kadar uzun süre boyunca sorunsuz işlemesi de başarıdır.

Dikkatli düşününce bu Amish'lerle dalga geçen kişilerin ülkelerin beceremediği birçok şeyi onlar kendi ufak topluluklarında başarıyla sürdürebilmişler. Şimdilik kusursuz işleyen bir yaşam komünü olduğunu düşünelim, peki ilerisi nasıl olacak. Teknolojisiz yaşarken büyüdükçe karşılarına nasıl zorluklar çıkacak.

Bu Amish'ler dikkatli takip edilebilirse son derece ilginç bilgilere de ulaşılabilir. Ne zaman kendi içlerinde ayrılıklar olacak ne zaman mezhep gibi kavramlar çıkacak ne zaman adalet sistemlerini sorgulamaya başlayacaklar. Geçmişe gidip o zamanki toplumları kendi gözleriyle görmek isteyen tarihçilerin ayağına gelmiş bir zaman makinası niteliğinde birşey Amish'ler.

Amish olmuşsun amma...

Pennsylvannia denen Amerikan eyaletinde sıkça bulunan ilginç bir tarikata verilen isimdir Amish. Bu Amish dediğimiz tarikatın müritlerinin olayı da şudur ki 1800'lerdeki hayatı yaşıyorlar. Yani elektrik yok elektronik aletler yok araba yok. Ayrıca son derece muhafazakarlar, doğum kontrolüne karşılar ve eski Almanca benzeri bir dil konuşuyorlar. Bana ilginç gelen olay da şudur bu tarikatın üye sayısı büyük bir hızla artmaktaymış. Hatta son zamanlarda 230.000 civarındaymış.

Benim kafamı kurcalayan nokta da şu oldu. Amerika gibi teknolojiyle son derece iç içe olan bir yerde yeni nesillerini yozlaşmadan nası koruyabilicekler. Yasalar gerektirdiği için çocuklarını sadece ilkokula yolluyor bu Amish'ler. Ben böyle bir Amish ailesinde yaşıyor olsam ve okula gittiğimde bir mp3 çalar, hatta bir ampul görsem bile hayranı olur nasıl çalıştığını öğrenmeye çalışırdım herhalde. Peki bu Amish'lerin çocukları nasıl oluyor da teknolojiden bu kadar uzak kalıyor. Ailenin çocuklar üzerindeki baskısının büyük olduğunu tahmin etmek zor değil anca bir yaştan sonra merak herkesi bu Amish'liğin dışına taşımalı diye düşünüyorum. Merak ve öğrenmek güzel şeydir Amish'liğin alemi yok bence. Ayrıca demezler mi "oğlum 1800'leri yaşıyorsunuz da amacınız ne" diye. Sorarlar tabi.